ยินดีต้อนรับทุกท่านที่เข้าเยี่ยมชมเวบไซต์ www.competencyrx.com
   บทความใหม่ "แกะรอยโรค" กรณีศึกษาต่างๆ..
   ลืม thumbdrive ไว้ที่บ้าน ไฟล์ข้อมูลไม่มีทำงาน ปัญหานี้แก้ไขได้ด้วย Dropbox
   เภสัชกรกับหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ยุคใหม่
   ถ้าต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับยาที่มีความเสี่ยงสูง ต้องสมัครสมาชิกเพื่อเข้าระบบก่อน
   update จัดอัตรากำลังโดยใช้ Productivity
   เภสัชกรทำกับมือแนะนำอาหารที่ปลอดภัย แต่ต้องลงมือทำเอง
   update เรื่องใหม่ การสำรวจความพึงพอใจของลูกค้า
   การสื่อสารที่สร้างสรรค์สำหรับผู้นำ
   update...การสื่อสารกับผู้สูงอายุ
Home เภสัชกร ชุมชน การสื่อสารของเภสัชกรชุมชน การซักประวัติผู้ป่วย

การซักประวัติผู้ป่วย

             การที่เภสัชกรจะซักประวัติผู้ป่วยได้ดีนั้น จะต้องมีพื้นฐานความรู้เรื่องโรคหรืออาการนั้นๆ มาก่อน เพื่อจะได้ถามรายละเอียดที่เกี่ยวข้องได้ตรงจุดมากที่สุด และนำไปสู่การวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้อย่างถูกต้อง

โดยทั่วไปคำถามที่ใช้มักจะเกี่ยวข้องกับหัวข้อต่างๆ ต่อไปนี้
1. อาการที่เป็น (อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
3. ประวัติการรักษา/โรคประจำตัว/การใช้ยา
4. คำถามเกี่ยวกับความรู้สึก
5. อื่นๆ

1.อาการที่เป็น (อาการหลัก)และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
-บริเวณที่เป็น เช่น ปวดบริเวณไหน ถ้ามาด้วยอาการปวด ควรจะถามบริเวณที่ปวดเพื่อจะได้รู้ว่าปวดศีรษะ ปวดฟัน ปวดท้อง ฯลฯ
-ลักษณะอาการที่เป็น เช่น ปวดอย่างไร ปวดตลอดเวลาหรือปวดเป็นพักๆ ปวดตื้อๆ หรือปวดจี๊ดๆ ปวดเหมือนมีอะไรมาบิดในท้องหรือปวดธรรมดา ฯลฯ
-อาการนำมาก่อน เช่น ก่อนหน้าที่จะปวดมีอาการอะไรนำมาก่อนบ้าง เช่น เห็นเป็นแสงวูบวาบ หรือเริ่มมีอาการชามาก่อนหรือเปล่า
-อาการตอนเริ่มแรกและอาการในปัจจุบัน เช่น ตอนแรกมีอาการอะไรบ้าง และตอนนี้มีอาการอะไร เช่น ตอนแรกก็ปวดนิดเดียวนานๆ ครั้ง ตอนนี้ปวดถี่ขึ้นทุกชั่วโมง
-อาการเป็นมากขึ้นหรือน้อยลง เช่น อาการจากตอนแรกจนถึงตอนนี้เป็นมากขึ้นหรือน้อยลง รู้สึกว่าจะเป็นมากขึ้น ปวดจนทำงานไม่ได้
-ทำอย่างไรแล้วอาการดีขึ้น เช่น เมื่อคุณปวดและคุณทำอย่างไรบ้างอาการจึงจะดีขึ้น เช่น นอนพักสักครู่ พอตื่นขึ้นมาก็รู้สึกปวดน้อยลง
-ความรุนแรงของอาการ เช่น อาการปวดหัวตอนนี้เทียบกับเมื่อก่อนเป็นอย่างไร มากขึ้นหรือน้อยลง อะไรที่ทำให้อาการเป็นรุนแรงมากขึ้น
-นอกจากปวดหัวแล้ว มีอาการอะไรอีกบ้างที่รู้สึกว่าผิดปกติ
-นอกจากตกขาวแล้ว มีอาการคันหรือมีอาการปวดท้องน้อยด้วยหรือไม่

2.ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-ระยะเวลาที่เป็น เช่น มีอาการปวดแบบนี้มาตั้งแต่เมื่อไร หรือกี่วันแล้ว
-ช่วงเวลาที่เป็น เช่น เวลาปวดมักจะเป็นช่วงไหนของแต่ละวัน
-ความถี่ เช่น เวลาปวดบ่อยมากน้อยแค่ไหน หรือปวดวันละ กี่ครั้ง
-เคยเป็นมาก่อน เช่น เคยมีอาการแบบนี้มาก่อนบ้างหรือไม่ เคยเป็นนานๆ ครั้ง

3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-การใช้ยา เช่น เคยกินยาอะไรบ้างแล้ว และผลเป็นอย่างไรบ้าง
-การตรวจรักษาจากที่อื่น เช่น เคยไปตรวจหรือรักษาที่ไหนมาก่อน แล้วหมอบอกว่าเป็นอะไร
-โรคประจำตัว เช่น มีโรคประจำตัวอะไรบ้าง
-มีประวัติแพ้ยาหรือไม่

4. คำถามเกี่ยวกับความรู้สึก
-ความกังวลใจเกี่ยวกับยาหรืออาการที่เป็น เช่น คุณกังวลใจเกี่ยวกับโรคที่เป็นในด้านไหนบ้าง
-เป็นโรคนี้นานแล้วรู้สึกอย่างไรบ้าง
-คุณรู้สึกอย่างไรกับรูปร่างคุณตอนนี้
-เพราะอะไรจึงรู้สึกหมดกำลังใจ
-คุณรู้สึกอย่างไรกับผลเลือดที่ทราบมา

5. อื่นๆ
-การดูแลสุขภาพตัวเอง เช่น ที่ผ่านมาดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง การออกกำลังกาย
-ประวัติคนในครอบครัว เช่น มีใครในบ้านที่เป็นโรคนี้บ้าง
-พฤติกรรมเสี่ยง เช่น กินข้าวไม่เป็นเวลา อาหารรสจัด กินอาหารสุกๆ ดิบๆ การอดนอน พักผ่อนน้อย การสูบบุหรี่ อยู่ในที่มีฝุ่นละออง โดนแดดความร้อน งานที่ทำมีความเครียดสูง ฯลฯ

           การเลือกใช้คำถามต่างๆ นี้ เภสัชกรจะต้องฝึกฝนสักระยะหนึ่งแล้วจะสามารถใช้คำถามนี้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ โดยไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกว่ากำลังถูกสอบสวน เพราะจะมีการเว้นจังหวะให้ผู้ป่วยเล่า โดยการใช้คำถามเปิด มีการใช้ทักษะอื่นๆ เช่น การทวนความการสรุปความ การสะท้อนความรู้สึก การเงียบ เป็นต้น ในการซักประวัติผู้ป่วย
           เภสัชกรที่มีประสบการณ์จะใช้คำถามได้อย่างคล่องแคล่ว เนื่องจากมีความรู้เกี่ยวกับอาการของโรคและประเภทของคำถามที่จะต้องใช้ในแต่ละโรคหรืออาการ โดยศึกษาจากหนังสือคู่มือเกี่ยวกับการซักถามอาการของโรคต่างๆ เมื่อได้ปฏิบัติงานจริงจะเกิดความเชี่ยวชาญและหมั่นทบทวนข้อคำถามที่อาจจะจำเป็นต้องถามเพิ่มเติมในแต่ละโรค

ตัวอย่างการใช้คำถามสำหรับอาการต่างๆ
คำถามเกี่ยวกับอาการแพ้คันผิวหนัง

1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
-คันบริเวณไหนบ้าง
-ลักษณะผิวหนังที่คันเป็นอย่างไร
-มีรอยวงแดงหรือขุยขาวๆ
-นอกจากเป็นที่หน้าแล้วเป็นที่ไหนอีกบ้าง
-ผิวเป็นสะเก็ดหนาๆ หรือไม่
-อากาศร้อน(เย็น)มักจะคันมากขึ้นหรือน้อยลง
-มีแผลถลอกร่วมด้วยหรือไม่
-มีตุ่มอะไรอีกบ้าง
-มีตุ่มใสหรือตุ่มพุพองหรือไม่
-มีอาการบวมหรือไม่
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-เป็นมาตั้งแต่เมื่อไร
-เคยเป็นแบบนี้มาก่อนหรือไม่
-อาการคันมักเป็นช่วงเวลาไหนของวัน (กรณีเรื้อรัง)
-ช่วงไหนบ้างที่อาการจะกำเริบ
-ช่วงไหนบ้างที่อาการทุเลาลง
3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-เคยไปรับการรักษาที่ไหนมาบ้าง
-เคยใช้ยาอะไรบ้างหรือไม่ ผลเป็นอย่างไร
-มีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้หรือไม่ มีใครในครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้
4. อื่นๆ
อาการคันอาจเกิดจากการแพ้จึงสำรวจสาเหตุที่ทำให้แพ้ เช่น
-มีอาชีพอะไรที่จะต้องสัมผัสสารเคมีประจำ
-ช่วงนี้ได้เปลี่ยนเครื่องสำอางหรือน้ำยาต่างๆ ที่ใช้เป็นประจำบ้างหรือไม่
-คุณสังเกตุว่าอาการคันจะกำเริบหลังจากรับประทานอาหารอะไรบ้าง
-ถ้าอยู่ในห้องแอร์หรืออากาศเย็นอาการจะเป็นอย่างไร
ถ้าเป็นเด็กทารก อาจต้องถามเพิ่มเรื่องอาหารเป็นพิเศษ เช่น
-ช่วงนี้ดื่มนมประเภทไหน
-เด็กเริ่มทานไข่หรืออาหารอะไรบ้าง

คำถามเกี่ยวกับอาการปวดหลัง
1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
-มีอาการอะไรบ้าง
-มีอาการปวดบริเวณไหนบ้าง
-เวลาออกแรงยกของหรือยืนนานๆ อาการปวดมากขึ้นหรือไม่
-วันที่นอนพักหรือไม่ทำงานอาการทุเลาหรือไม่
-นอกจากปวดหลังแล้วมีอาการอะไรร่วมด้วย
-มีอาการชาหรือเสียวร้าวบ้างหรือไม่
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-ปวดหลังมากี่วันแล้ว
-ปวดหลังครั้งนี้เป็นครั้งแรกหรือเป็นมานานแล้ว
-ปวดหลังแบบนี้เป็นๆ หายๆหรือไม่
-มักปวดหลังเวลาใด
3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-ก่อนหน้านี้ใช้ยาอะไรมาบ้าง
-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไร
-เคยปรึกษาแพทย์บ้างหรือไม่
-แพทย์ให้ข้อมูล/แนะนำอย่างไร
-มีประวัติแพ้ยาอะไรบ้าง ควรถามประวัติการแพ้ยา เพราะยาที่ใช้สำหรับอาการปวดจะต้องมี NSAID ร่วมด้วย
-มีประวัติโรคประจำตัวอะไรบ้าง
-มีประวัติเป็นโรคกระเพาะหรือไม่
4. อื่นๆ
อาการปวดหลังน่าจะมีสาเหตุหลายอย่างจึงถามสาเหตุได้ เช่น
-ไปยกของหนักหรือทำงานผิดท่าหรือไม่
-ปกติมีอาชีพอะไร ต้องยืนหรือนั่งนานๆ หรือไม่
-วันที่หยุดงานอาการปวดหลังดีขึ้นหรือไม่
-เคยประสบอุบัติเหตุที่กรทบกระเทือนหลังบ้างหรือไม่
-งานที่ทำมีความเครียดหรือไม่ เพราะความเครียดอาจทำให้กล้ามเนื้อเกร็งจึงปวดได้
-ที่นอนที่บ้านเป็นอย่างไร(เพราะที่นอนบางคนเป็นแอ่งทำให้ปวดหลังได้)

คำถามเกี่ยวกับอาการไข้หวัด
1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

-มีอาการอะไรบ้าง
-มีน้ำมูกหรือไม่
-น้ำมูกสีอะไร
-มีไข้ร่วมด้วยหรือไม่
-มีอาการเจ็บคอด้วยมั้ย
-มีอาการไอหรือไม่
-มักไอแบบมีเสมหะหรือไอแบบแห้งๆ
-ถ้าอากาศเย็นจะมีอาการไอมากขึ้นหรือไม่
-นอกจากหวัดแล้ว มีอาการอื่นอะไรอีกบ้าง
-มีอาการครั่นเนื้อครั่นตัวหรือไม่
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-เริ่มมีน้ำมูก(หรือ……)ตั้งแต่เมื่อไร
-เป็นมากี่วันแล้ว
-มักเป็นประจำ หรือนานๆ เป็นสักครั้ง
-อาการไอ(หรือ….)เป็นตอนไหน
-ช่วงไหนที่มีอาการมากขึ้น
3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-กินยาอะไรมาบ้าง
-เคยรักษามาก่อนหน้านี้หรือไม่
-ผลการใช้ยาก่อนหน้านี้เป็นอย่างไร
-มีโรคประจำตัว เช่น ภูมิแพ้ หรือไม่
-ใช้ยาอะไรประจำอยู่บ้าง
-เคยมีประวัติใช้ยาชนิดไหนเป็นประจำ แล้วยาไม่ค่อยได้ผล(ดื้อยา)
-เคยแพ้ยาอะไรบ้าง
4. อื่นๆ
-ช่วงนี้พักผ่อนเพียงพอหรือไม่
-อดนอนมาก่อนหน้านี้หรือไม่

คำถามเกี่ยวกับอาการท้องเสีย
1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
-มีอาการอะไรบ้าง
-มีอาการอ่อนเพลียหรือไม่
-ลักษณะอุจจาระเป็นอย่างไร
-อุจจาระเป็นมูกเหม็นคาวหรือมีกลิ่นปกติ
-ได้สังเกตว่าเวลาถ่ายอุจจาระออกมามีมูกหรือมีกลิ่นเหม็นคาวหรือไม่
-มีไข้หรือไม่
-นอกจากถ่ายเหลวแล้วมีอาการอะไรอื่นร่วมด้วย
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-เริ่มมีอาการถ่ายเหลวตั้งแต่เมื่อไร
-มีอาการถ่ายเหลวมากี่วันแล้ว
-เคยเป็นๆ หายๆ มาก่อนหรือไม่
3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-กินยาอะไรมาบ้างแล้ว
-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไรบ้าง
-เคยแพ้ยาอะไรบ้าง
-มีใช้ยาสมุนไพรหรือกาแฟสมุนไพรหรือไม่ (เพราะทำให้ถ่ายเหลว)
กรณีเป็นเรื้อรัง
-เคยรับการรักษาหรือพบแพทย์เฉพาะทางหรือไม่
-เคยตรวจพิเศษเกี่ยวกับลำไส้หรือไม่
4. อื่นๆ
ท้องเสียส่วนมาเกี่ยวกับอาหาร จึงถามสาเหตุเพิ่ม เช่น
-ก่อนหน้านี้ได้รับประทานอะไรที่ผิดปกติไปจากเดิมบ้าง
-ทานอาหารพวกที่เสาะท้อง เช่น ขนมจีน อาหารไม่สะอาด อาหารไม่สุกดี บ้างหรือไม่
-เคยใช้ผงเกลือแร่หรือไม่
กรณีเป็นเรื้อรัง ควรถามสาเหตุที่เกี่ยวข้อง เช่น
-มักท้องเสียเวลามีเหตุการณ์อะไรเข้ามาเกี่ยวข้องบ้า
-เวลาต้องเดินทางออกนอกบ้านมักจะท้องเสียหรือไม่
-เวลามีภาวะเครียด เช่น ช่วงสอบ หรือทำงานไม่ทัน จะมีอาการท้องเสียหรือไม่

คำถามเกี่ยวกับอาการปวดท้องโรคกระเพาะ
1. อาการที่เป็น(อาการหลัก) และอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย
-มีอาการอะไรบ้าง
-มีอาการปวดท้องบริเวณไหน
-อิ่มข้าวก็ปวด หิวข้าวก็ปวดหรือไม่
-เวลากินอาหารจะมีอาการจุกเสียดหรือไม่
-นอกจากปวดท้องมีอาการอะไรบ้าง
-มีอาการแสบร้อนท้อง จุกแน่นหรือไม่
-มีอาการหิวข้าวบ่อยกว่าปกติหรือไม่
-มีอาการท้องเสียหรือท้องผูกร่วมด้วยหรือไม่
-มีอาการถ่ายเป็นสีดำหรือไม่
2. ระยะเวลาที่เป็น/ประวัติระยะเวลาที่เป็น
-เริ่มมีอาการปวดท้องตั้งแต่เมื่อไร
-มีอาการปวดท้องตอนไหนบ้างในแต่ละวัน
3. ประวัติการรักษา/การใช้ยา/โรคประจำตัว
-กินยาอะไรมาบ้างแล้ว
-ผลการใช้ยาเป็นอย่างไรบ้าง
-เคยไปพบแพทย์มาก่อนหรือไม่
-ทำอย่างไรอาการปวดจึงจะทุเลา
-ใช้ยาแก้ปวดข้อ ประจำหรือไม่
-มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับกระดูกกล้ามเนื้อหรือไม่
4. อื่นๆ
โรคกระเพาะอาหารมักมีสาเหตุจากพฤติกรรมการกิน เช่น
-ทานข้าวตรงเวลาหรือไม่
-ทานอาหารรสจัด เผ็ดจัดหรือไม่
-ดื่มเหล้าหรือดื่มกาแฟเป็นประจำหรือไม่
-สูบบุหรี่บ้างหรือไม่
-ช่วงที่ผ่านมามีเรื่องที่ไม่สบายใจหรือกลุ้มใจหรือไม่
-มีอาชีพอะไร (ที่จะมีผลต่อการกินอาหารไม่ตรงเวลา/อดอาหาร)

 
ที่มาของความสุข
Please wait while JT SlideShow is loading images...
ความสุขระยะยาว คือการก้าวเดินอย่างมีจุดหมายความสุขเกิดจากการมีความหวัง เชื่อมั่นว่าสิ่งดีๆ จะเกิดขึ้นได้ความสุขมาจากความรู้สึกสงบสุขภายในใจ